ઈરાન પર ઈઝરાયેલ અને અમેરિકાના સંયુક્ત સૈન્ય હુમલાને 20 દિવસ વીતી ગયા છે. ઈરાનમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે વૈશ્વિક ઉર્જા સંકટ ઉભું થયું છે. ઈરાને હોર્મુઝની સ્ટ્રેટને બંધ કરી દીધી છે – એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ કે જેના દ્વારા વિશ્વની લગભગ 20 ટકા ઊર્જાની આયાત અને નિકાસ પસાર થાય છે. દરમિયાન, ભારતના ઘણા શહેરોમાં એલપીજી સિલિન્ડરને લઈને ગભરાટ છે. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં, ભારત સરકારે હવે તેની રાજદ્વારી સક્રિયતામાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો છે.
વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની મધ્ય પૂર્વની મુત્સદ્દીગીરીની તીવ્રતા એ હકીકત પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે, તેમણે એક જ દિવસમાં પાંચ જુદા જુદા દેશોના ટોચના નેતાઓનો સંપર્ક કર્યો અને તેમની સાથે ટેલિફોન પર વાત કરી. ઈરાનમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે પીએમ મોદીએ ગુરુવારે કતાર, ફ્રાન્સ, જોર્ડન, ઓમાન અને મલેશિયાના ટોચના નેતાઓ સાથે ફોન પર વાત કરી હતી. પીએમ મોદીએ પશ્ચિમ એશિયાની વર્તમાન પરિસ્થિતિ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી અને ઉર્જા માળખાને નિશાન બનાવી રહેલા હુમલાઓની સખત નિંદા કરી હતી.
દરેક પાંચ નેતાઓ સાથે અલગ-અલગ ટેલિફોનિક વાતચીતમાં વડાપ્રધાન મોદીએ પ્રદેશમાં શાંતિ, સુરક્ષા અને સ્થિરતા ઝડપથી પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે સંવાદ અને મુત્સદ્દીગીરીની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેઓએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા સુરક્ષિત અને મુક્ત અવરજવર જાળવવાના મહત્વ પર પણ ભાર મૂક્યો હતો. પીએમ મોદીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર તેમના સત્તાવાર હેન્ડલ પર એક પોસ્ટ દ્વારા વિવિધ નેતાઓ સાથે આ વાતચીતની વિગતો શેર કરી.
‘X’ પરની તેમની પોસ્ટમાં પીએમ મોદીએ કહ્યું કે તેમણે કતારના અમીર શેખ તમીમ બિન હમાદ અલ થાની સાથે વાત કરી અને તેમને અને કતારના લોકોને ઈદની શુભેચ્છા પાઠવી. તેમણે પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે ભારત આ ક્ષેત્રના ઉર્જા માળખા પરના હુમલાઓની સખત નિંદા કરે છે અને કતાર સાથે એકતામાં છે. પીએમ મોદીએ કતારમાં રહેતા ભારતીય સમુદાયને આપવામાં આવી રહેલી કાળજી અને સમર્થન બદલ આભાર વ્યક્ત કર્યો અને આશા વ્યક્ત કરી કે આ ક્ષેત્રમાં ટૂંક સમયમાં શાંતિ અને સ્થિરતા પુનઃસ્થાપિત થશે.
તેમણે ફરી એકવાર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા લોકોની સલામત અને મુક્ત અવરજવર માટે ભારતના સમર્થનનો પુનરોચ્ચાર કર્યો. જોર્ડનના રાજા અબ્દુલ્લા II ને તેમના “ભાઈ” તરીકે સંબોધતા, પીએમ મોદીએ પણ તેમને ઇદની શુભેચ્છા પાઠવી. પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિ પર ચિંતા વ્યક્ત કરતા તેમણે કહ્યું કે ઉર્જા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર હુમલા નિંદનીય છે. આવી ક્રિયાઓ તણાવમાં વધારો કરી શકે છે. આ ક્ષેત્રમાં શાંતિ, સુરક્ષા અને સ્થિરતા માટે સંવાદ અને મુત્સદ્દીગીરી જરૂરી છે. વડા પ્રધાન મોદીએ એ પણ પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે ભારત અને જોર્ડન માલ અને ઊર્જાની મુક્ત અવરજવરને સમર્થન આપે છે. તેમણે પ્રદેશમાં ફસાયેલા ભારતીયોને સુરક્ષિત પરત લાવવામાં મદદ કરવા માટે જોર્ડનના પ્રયાસોની પણ પ્રશંસા કરી. એક અલગ સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં, પીએમ મોદીએ પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિ વિશે ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોન સાથેની તેમની ચર્ચાની વિગતો શેર કરી, અને તણાવ ઘટાડવાની તાત્કાલિક જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો.
તેમની પોસ્ટમાં, તેમણે એ પણ ઉલ્લેખ કર્યો કે બંને દેશોએ શાંતિ અને સ્થિરતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સહયોગ ચાલુ રાખવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી. ઈમેન્યુઅલ મેક્રોને કહ્યું કે ભારત અને ફ્રાન્સ તણાવ ઘટાડવા માટે સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છે અને આ ક્ષેત્રમાં શાંતિ સ્થાપિત કરવા માટે કૂટનીતિને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યા છે. વડાપ્રધાન મોદીએ ઓમાનના સુલતાન હૈથમ બિન તારિક સાથે પણ ફોન પર વાત કરી અને ઓમાનના લોકોને ઈદની શુભકામનાઓ પાઠવી.
સોશિયલ મીડિયા પર વાતચીતની વિગતો શેર કરતા તેમણે કહ્યું કે બંને દેશો તણાવ ઘટાડવા અને શાંતિ અને સ્થિરતા પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે વાતચીત અને કૂટનીતિને પ્રાથમિકતા આપવા સંમત થયા છે. વડા પ્રધાન મોદીએ ઓમાનની સાર્વભૌમત્વ અને પ્રાદેશિક અખંડિતતાના કોઈપણ ઉલ્લંઘનની તેમની નિંદાને પુનરોચ્ચાર કર્યો અને કહ્યું કે ભારત ભારતીય નાગરિકો સહિત હજારો લોકોની સલામત પરત સુનિશ્ચિત કરવા માટે ઓમાનના પ્રયાસોની પ્રશંસા કરે છે.
તેમણે વધુમાં કહ્યું કે ભારત અને ઓમાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી સુરક્ષિત અને મુક્ત માર્ગની તરફેણ કરે છે. મલેશિયાના વડાપ્રધાન અનવર ઈબ્રાહિમ સાથેની વાતચીત દરમિયાન પીએમ મોદીએ તેમને હરિ રાય ઈદિલફિત્રીના તહેવાર પર શુભેચ્છા પાઠવી હતી. તેઓએ પશ્ચિમ એશિયામાં ચિંતાજનક પરિસ્થિતિ અંગે ચર્ચા કરી અને વાતચીત અને મુત્સદ્દીગીરી દ્વારા તણાવ ઘટાડીને શાંતિ અને સ્થિરતા પુનઃસ્થાપિત કરવાની તેમની સહિયારી પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો.
પીએમ મોદીએ આ દરેક નેતાઓ સાથે બે-બે વાર વાત કરી છે
અમેરિકા અને ઈઝરાયેલે 28 ફેબ્રુઆરીએ ઈરાન પર હુમલો કર્યો હતો. ઈરાન પર અમેરિકાના હુમલા બાદથી વડાપ્રધાન મોદીએ કતારના અમીર, જોર્ડનના રાજા અને ઓમાનના સુલતાન સાથે બે વાર વાત કરી છે. દરમિયાન, પીએમ મોદીની ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઈમેન્યુઅલ મેક્રોન અને મલેશિયાના વડાપ્રધાન અનવર ઈબ્રાહિમ સાથે આ પ્રથમ વાતચીત છે. ઈરાન સંબંધિત સંઘર્ષ વચ્ચે પીએમ મોદીએ ઈરાન અને ઈઝરાયેલના નેતાઓ સિવાય સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ અને બહેરીન સહિત અન્ય કેટલાક દેશોના નેતાઓ સાથે પણ ચર્ચા કરી છે.
